RISE-AT Newsletter September 2001
Home

จากโต๊ะบรรณาธิการ
จิ้งหรีด : สัตว์เศรษฐกิจที่น่าจับตามอง
พลังงานแสงอาทิตย์จะเป็นนวัตกรรมหนึ่งในสิบ (Top Ten) ของโลกในอนาคต
ความปลอดภัยในการใช้สารเคมี
E-learning : การใช้เทคโนโลยีเป็นเทคนิคในการเรียนการสอนผ่านระบบอินเตอร์เน็ต

ภาพกิจกรรม

Search for
Newsletter Archives
Thai Version
Year 2001
March
April
May - June
July - August
September - October
November - December
Year 2002
January - February
March - April
May - June
July - August
September - October
November - December
Year 2003
January - February
March - April
May - June
July - August
September - October
Noverber - December
Year 2004
January - March
April - June
July - September
October - December

English Version
Year 2001
May - June
November - December
Year 2002
January - June
July - December
Year 2003
January - June
Year 2004
July - December

จิ้งหรีด : สัตว์เศรษฐกิจที่น่าจับตามอง

การเลี้ยงจิ้งหรีด การแสวงหารายได้เพื่อนำมาช่วยเหลือครอบครัวเป็นเรื่องที่ทุกคนต้องการอย่างมาก ณ วันนี้เราได้ค้นพบอาชีพอีกอาชีพหนึ่งที่สามารถทำรายได้ให้เกิดกับผู้ที่มีความสนใจ เพื่อที่จะนำไปช่วยเหลือจุนเจือครอบครัวได้อีกทางหนึ่ง อาชีพที่ว่านี้ก็คือ การเลี้ยงจิ้งหรีด โดยปัจจุบันได้มีการตื่นตัวในเรื่องการเลี้ยงจิ้งหรีดกันมาก จะเห็นได้จากสื่อต่างๆ ทั้งทางทีวี หนังสือพิมพ์ ตลอดจนนิตยสารเพื่อการเกษตรต่างๆ แม้กระทั่งนิตยสาร Time ประเทศอเมริกา ฉบับเดือน July,16 2001/Vol.158 No.2 ได้มีการนำเสนอเรื่องนี้ด้วย ตลอดจนได้ชี้ให้เห็นถึงรายได้อันเกิดจากการเลี้ยงจิ้งหรีด

ในภาคเหนือจะเรียกว่า "จิ๊กุ่ง" เป็นแมลงที่พบตัวไปตามธรรมชาติเป็นจำนวนมาก ตัวอ่อนและตัวเต็มวัยจะอาศัยอยู่ตามท้องนา ทุ่งหญ้าหรือใต้ดิน ที่รู้จักกันดีก็มีอยู่ 2 สายพันธุ์คือ ทองดำและทองแดง แต่ในระยะหลังมานี้เราแทบจะไม่ค่อยได้ยินเสียงหรือเห็นตัวจิ้งหรีดกันมากนัก เพราะว่าความเจริญทางด้านวัตถุแสงสีเข้ามาครอบงำธรรมชาติมากขึ้น จิ๊กุ่งมีปริมาณน้อย อาจจะด้วยสภาพแวดล้อมถูกทำลาย และทำให้ราคาสูงขึ้น ขณะเดียวกันกระแสความนิยมในการเลี้ยงเพื่อการบริโภค ตลอดจนใช้เป็นอาหารสัตว์ของจิ้งหรีดมีมากขึ้น ประชาชนมีพื้นที่ไม่มาก สามารถเพาะเลี้ยงเองได้แต่ขาดความรู้ความชำนาญ

ที่ผ่านมาสำนักงานเกษตรอำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ ได้จัดให้มีการจัดอบรมเรื่อง "การเลี้ยงจิ้งหรีด" ขึ้น โดยได้นำเอาประสบการณ์ของผู้เลี้ยงจิ้งหรีดที่ประสบความสำเร็จจากการทดลองศึกษาด้วยตนเอง จนถือได้ว่ามีความชำนาญมากอีกคนหนึ่งคือ คุณพนม นากรณ์ ผู้เริ่มศึกษาและเริ่มเลี้ยงเมื่อปีพ.ศ.2542 โดยใช้วัสดุแบบง่ายๆ ประหยัด ลดต้นทุน ผู้สนใจทั่วไปก็สามารถเลี้ยงได้ โดยในขั้นแรกต้องหาพ่อพันธุ์ แม่พันธุ์สามารถหาได้ทั่วไป การเลี้ยงผู้เลี้ยงจะต้องเข้าใจว่าจิ้งหรีดไม่ชอบอากาศร้อน

ขั้นตอนในการเลี้ยง
    จิ้งหรีดทอด
  1. ใช้กะละมังหรือถังปูนซีเมนต์ เตรียมดินโดยให้มีความร่วนซุย แล้วใส่ในภาชนะให้มีความสูงประมาณ 1 นิ้ว จากนั้นใส่ถาดอาหาร ถาดน้ำ
  2. นำพ่อพันธุ์ตัวผู้ 1 ตัว ตัวเมีย 2-3 ตัว (พ่อพันธ์ แม่พันธุ์ที่ดีควรจะมีอายุเต็มวัยตั้งแต่ 3.5-4 เดือน ซึ่งจะแข็งแรงและโตเต็มวัย) ใส่ในภาชนะที่จะเลี้ยง
  3. นำตาข่ายไนล่อน ตัดให้เป็นรูปภาชนะที่จะปิด เช่น กะละมังก็ตัดเป็นวงกลมให้ใหญ่กว่าภาชนะ ให้กระดาษหรือไม้ติดกาวทาทับขอบเพื่อยึดติดให้แน่น
  4. หมั่นตรวจดูทุกๆ 2 วันว่าพ่อพันธุ์ แม่พันธุ์ตายหรือหลบหนีหรือไม่ เพื่อที่จะได้นำพ่อพันธุ์ แม่พันธุ์ไปใส่ทดแทนใหม่ และหลังจากผสมพันธุ์ จิ้งหรีดจะวางไข่ภายใน 7 วัน และอีก 7 วันจะฟักออกเป็นตัว รวมเวลาแล้วไม่เกิน 14 วัน
  5. เมื่อเห็นลูกจิ้งหรีดตัวสีดำเล็กๆ เหมือนมดดำ แล้วให้ย้ายพ่อ แม่พันธุ์ ออกไปลงกะละมังใบที่2 ให้เตรียมอุปกรณ์ให้ครบเหมือนข้อ 1-4 และอีก 14 วันก็จะเห็นลูกจิ้งหรีดอีก และย้ายพ่อ แม่พันธุ์ไปลงกะละมังใบที่ 3 และ 4 ตามลำดับ คือ พ่อ แม่พันธุ์ 1 ชุดออกไข่ได้ 4 รุ่น ก็ให้ปลดระวางพ่อ แม่พันธุ์ชุดนี้ แม่พันธุ์ 1 ตัว ออกไข่ได้ครั้งละ 1,000 ฟอง หรือมากกว่านั้น
  6. การอนุบาลลูกจิ้งหรีด โดยการให้อาหารไก่ชนิดไก่เล็ก หรือรำข้าวละเอียดหรือนมผงก็ได้ (แต่นมผงจะทำให้ต้นทุนสูง) อนุบาลได้ 1 เดือนจะให้อาหารพวกผักสด ผลไม้ หรือหญ้าชนิดต่างๆ ก็ได้ เพื่อลดต้นทุน เลี้ยงประมาณ 2 เดือนก็จับขายได้
โดยจิ้งหรีดตัวเมียจะวางไข่กลางคืน เมื่อท้องแก่เต็มที่ ตัวเมียจะหาที่วางไข่ที่ดินร่วนชื้น โดยสอดท่อวางไข่ลงในดินลึกตั้งแต่ 1 ซม.-1 นิ้ว จิ้งหรีดจะออกหากินตอนกลางคืน ส่วนกลางวันจะหลบซ่อนตัวอยู่ในที่กำบังปลอดภัย ราคาขายในขณะนี้อยู่ที่ กก.ละ 100-150 บาท ทั้งนี้ราคาจะสูงมากในช่วงฤดูหนาว อย่างไรก็ดี คุณพนม นากรณ์ ก็ได้พยายามอย่างยิ่งที่จะเผยแพร่วิธีการเลี้ยงจิ้งหรีดไปยังผู้ที่ยังไม่สามารถที่จะหาอาชีพได้ในเวลานี้ให้หันมาเลี้ยงจิ้งหรีดกันเถอะ เพราะการเลี้ยงนั้นง่ายมาก ไม่ต้องลงทุนอะไรมากนัก ใช้เวลาเลี้ยงเพียง 1 เดือนก็ขายได้ เด็กๆ ก็สามารถเลี้ยงได้ ขอให้มีสถานที่บ้างเล็กน้อยเท่านั้นเอง

ข้อมูลจากการเลี้ยงจิ้งหรีดนี้เป็นเพียงบางส่วนเท่านั้นนะคะ หากท่านใดสนใจอยากทราบรายละเอียดเพิ่มเติม หรืออยากจะไปชมการเลี้ยงจิ้งหรีดนั้น สามารถติดต่อได้ที่ พนมฟาร์ม บ้านเลขที่ 87/1 หมู่ 5 บ้านหนองเขียว ตำบลเหมืองแก้ว อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ 50180 โทรศัพท์ (053) 379431, 01-5957493 วันจันทร์-ศุกร์ หลัง 18.00 น. เป็นต้นไป วันอาทิตย์สามารถติดต่อได้ทั้งวัน หรือสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมผ่านเราได้ค่ะ


แอ้ม (pronsri@ist.cmu.ac.th)
ขอขอบคุณ คุณวัฒนา ทาปลูก สำนักงานเกษตรอำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ เอื้อเฟื้อข้อมูล