RISE-AT Newsletter November - December 2003
Home

นาโนเทคโนโลยี
น้ำปู อาหารแห่งภูมิปัญญาพื้นบ้านล้านนา
พลูคาว
"ชาเขียว" พืชมหัศจรรย์ (ตอนที่ 1)
เครื่องกลั่นเอทานอลด้วยเทคนิคปั๊มพอง
ไซลิทอล
วานิลลากับการเป็นพืชเศรษฐกิจตัวใหม่ที่น่าจับตามอง
ที่กรอฝ้าย 8 หัว
งานเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เนื่องในวโรกาสทรงเจริญพระชนมพรรษาครบ ๗๒ พรรษา และงานเฉลิมฉลอง ๔๐ ปี มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
เครื่องคัดคุณภาพผลส้มแบบครบวงจร

ภาพกิจกรรม

Search for
Newsletter Archives
Thai Version
Year 2001
March
April
May - June
July - August
September - October
November - December
Year 2002
January - February
March - April
May - June
July - August
September - October
November - December
Year 2003
January - February
March - April
May - June
July - August
September - October
Noverber - December
Year 2004
January - March
April - June
July - September
October - December

English Version
Year 2001
May - June
November - December
Year 2002
January - June
July - December
Year 2003
January - June
Year 2004
July - December

ที่กรอฝ้าย 8 หัว

ที่กรอฝ้าย 8 หัว แต่เดิมขั้นตอนการเตรียมเส้นด้ายฝ้ายเพื่อนำไปทอนั้นมีทั้งการเตรียมเส้นฝ้ายทางยืนบนกี่และทางพุ่งในกระสวย แต่ละขั้นตอนก็มีอุปกรณ์เครื่องมือพื้นบ้านมาช่วย ในการเตรียมเส้นทางยืนนั้นมีขั้นตอนที่ซับซ้อนกว่า เริ่มจากนำบ่วงฝ้ายที่ย้อมแล้วมากวักให้เส้นฝ้ายเรียงกันอย่างสม่ำเสมอ ก่อนที่จะนำไปเดินหลักเพื่อทำเส้นยืนหรือการโว้น ซึ่งขั้นตอนนี้เองที่เครื่องมือพื้นบ้านที่ใช้กันอยู่จะมีทั้งใช้กวักพื้นบ้านที่สานด้วยไม้หรือบางที่จะใช้กระป๋องนม ซึ่งยังมีข้อจำกัด คือในวันหนึ่งจะกรรอด้ายได้ประมาณ 20 กวักหรือกระป๋องนมเท่านั้น ไม่เพียงพอกับความต้องการ หลายๆกลุ่มที่เห็นปัญหาจึงพยายามคิดเครื่องมือนี้ขึ้นมา เช่น ทางกลุ่มแม่ประเทือง จังหวัดสุโขทัย และทางกลุ่มบ้านคลองน้ำไหล จ.กำแพงเพชร แต่ก็ยังไม่สามารถใช้งานได้ดีเท่าที่ควร

ทางโครงการฯได้ทราบว่ามีผู้คิดค้นเครื่องมือกรอด้ายนี้ขึ้นมาเพื่อช่วยในการกรอด้ายเข้าหลอด คือ คุณชาลี สานวน ต.เขาชายธง อ.ตากฟ้า นครสวรรค์ ได้คิดค้นเครื่องกรอด้าย 12 หัวขึ้นมาใช้งาน ทางโครงการฯจึงได้ติดต่อให้คุณชาลี ช่วยสร้างเครื่องกรอฝ้าย 8 หัวขึ้นมา และสามารถใช้กรอเส้นด้ายฝ้าย แล้วโครงการฯได้นำเครื่องมาทดสอบการทำงานที่กลุ่มทอผ้าบ้านแม่แรง ต.แม่แรง อ.ป่าซาง จ.ลำพูน

คุณสมบัติ:
เครื่องกรอฝ้าย 8 หัวนี้สามารถกรอฝ้ายจาก กวง(ภาษาพื้นเมือง)หรือกง เพื่อปั่นใส่กวักแล้วนำไปเดินเส้นทางยืนบนกี่ ซึ่งจะสามารถกรอได้ครั้งละ 8 กวง โดยใช้เวลาประมาณ 10 – 15 นาที ขึ้นอยู่กับความเหนียวของเส้นด้ายฝ้าย ถ้ามีความเหนียวก็สามารถทำได้เร็ว แต่ถ้าไม่เหนียวก็จะมีโอกาสขาดบ่อย ซึ่งเครื่องพื้นบ้านจะกรอได้ครั้งละหนึ่งกวง

ขั้นตอนการทำงาน:
นำใจฝ้ายที่เตรียมจะกรอมาใส่กวงทั้ง 8 อันที่ทำขึ้นเฉพาะสำหรับใช้งานกับเครื่องนี้ จากนั้นก็ใส่ท่อPVC เข้าแกนเพื่อเก็บเส้นฝ้ายที่กรอแล้วทั้ง 8 อัน จากนั้นนำปลายเส้นด้ายของแต่ละกวงมาผ่านรูเพื่อป้อนเข้ารางเลื่อนแล้วโผล่มาพันกับแกนท่อ PVC แล้วเปิดสวิทช์ ให้เครื่องทำงาน เส้นด้ายฝ้ายในกวงก็จะถูกดึงมาพันอยู่รอบท่อPVC คนใช้งานต้องทำการควบคุมความเร็วในการหมุน และทำหน้าที่เลื่อนรางให้เส้นด้ายกระจายอยู่ทั่วแกนหลอด กรอจนเสร็จก็จะนำไปทำเส้นทางยืนบนกี่ต่อไป

ผลการทดสอบ:
ทดสอบประสิทธิภาพการทำงานนำเส้นด้ายฝ้ายโรงงานเบอร์ 40 / 2 ซึ่งนิยมนำมาทำเส้นยืน ซึ่งมีทั้งแบบเป็นเส้นด้ายฝ้ายที่ย้อมสีแล้วกับที่ยังไม่ได้ย้อม มาทดลองการทำงานเครื่องกรอฝ้าย 8 หัว

การย้อมสี
เวลาในการกรอฝ้าย
การขาดของฝ้าย
เส้นด้ายฝ้ายเบอร์ 40/2 ที่ยังไม่ได้ย้อมสี ใช้เวลาในการกรอจนหมด 8 หัว 20 นาที ฝ้ายขาด 10 ครั้ง
เส้นด้ายฝ้ายเบอร์ 40/2 ที่ย้อมสีแล้ว ใช้เวลาในการกรอจนหมด 8 หัว 25 นาที ฝ้ายขาด 15 ครั้ง

ที่กรอฝ้าย 8 หัว ความเร็วที่จะปั่นได้เร็วหรือช้าอยู่ที่การเตรียมเส้นด้ายไม่ให้ยุ่งหรือพันกัน และคนควบคุมมีความชำนาญในการควบคุมเครื่องก็จะใช้งานเครื่องได้อย่างมีประสิทธิภาพ

แต่เป้าหมายหลักของการสร้างเครื่องกรอด้ายแบบหลายหัวนี้ขึ้นมาใช้ เพื่อช่วยให้กลุ่มสิ่งทอที่มีปัญหาเรื่องขาดแรงงาน ก็จะมีประโยชน์มากพอสมควร แต่การกรอด้ายโดยทั่วไปที่ทำอยู่ก็จะเป็นหน้าที่ของผู้สูงอายุในหมู่บ้านที่พอจะมีเวลาว่างมารับจ้างลูกหลาน พอมีรายได้เล็กๆน้อยๆ จึงเป็นสิ่งที่ควรคำนึงถึงในการนำไปใช้งานกับกลุ่มตัวเองหรือให้ข้อมูลกับกลุ่มสิ่งทออื่นๆต่อได้ กลุ่มสิ่งทอไหนที่สนใจก็ขอข้อมูลมายังโครงการฝ้ายแกมไหมได้ ในเดือน สิงหาคม นี้ทางโครงการฯจะมีการจัดประชุมแนะนำเครื่องมือสิ่งทอ เช่น เครื่องแกะเมล็ดฝ้าย เครื่องตีฝ้ายให้ฟู เครื่องปั่นฝ้ายไฟฟ้า กี่ทอผ้าประสิทธิภาพที่ติดที่ม้วนเก็บผ้าอัตโนมัติ และเครื่องกรอด้าย 8 หัวนี้ จะแจ้งรายละเอียดให้แต่ละเครือข่ายฯ ทราบอีกครั้งหนึ่ง


ธนศักดิ์ เมฆขจร
โครงการฝ้ายแกมไหม